Phần lớn chủ trung tâm chọn phần mềm theo cùng một cách: mở ba trang web, so bảng tính năng, chọn bên có nhiều dấu tích nhất trong tầm giá. Sáu tháng sau, một nửa số tính năng đó chưa từng được bật, và thứ thật sự cần thì lại thiếu.
Lỗi không nằm ở bản thân bảng tính năng, mà ở chỗ nó chỉ trả lời câu "phần mềm làm được gì", trong khi câu bạn cần hỏi là "trung tâm của tôi sẽ chạy thế nào khi dùng nó".
Dưới đây là sáu câu nên hỏi trước khi trả tiền.
1. Dữ liệu của tôi nằm ở đâu, và lấy ra thế nào?
Hỏi thẳng: nếu năm sau tôi muốn đổi sang phần mềm khác, tôi xuất được danh sách học viên, lớp, hóa đơn và các khoản đã thu ra file không? Có mất phí không? Có phải gửi yêu cầu rồi chờ không?
Câu trả lời tốt là: xuất được bất kỳ lúc nào, tự bấm, không mất phí. Câu trả lời đáng lo là "anh chị liên hệ bộ phận hỗ trợ". Dữ liệu học viên là tài sản của trung tâm, và đó còn là dữ liệu của trẻ em, nên bạn cần biết nó được lưu giữ ra sao và được xóa thế nào khi bạn ngừng dùng.
2. Phụ huynh chuyển khoản học phí, thì chuyện gì xảy ra tiếp theo?
Câu hỏi này giúp phân biệt phần mềm làm cho thị trường Việt Nam với phần mềm làm cho nơi khác. Ở hầu hết trung tâm, học phí đi qua chuyển khoản ngân hàng. Điều cần hỏi là: ai đối chiếu khoản tiền đó với đúng học viên, và mất bao lâu?
Nếu câu trả lời là "kế toán mở app ngân hàng rồi tìm dòng khớp", thì phần mềm chỉ đang ghi lại kết quả của một việc vẫn làm bằng tay. Hãy hỏi phần mềm có đặt sẵn nội dung chuyển khoản vào mã QR không, và có tự ghi nhận khoản thu khi tiền về không.
3. Phụ huynh nhìn thấy gì?
Rất nhiều trung tâm liên lạc với phụ huynh qua một nhóm Zalo. Nhóm Zalo miễn phí và ai cũng dùng, nhưng không cho từng phụ huynh biết con mình đã tới lớp chưa, còn nợ bao nhiêu, hay giáo viên nhận xét gì.
Hỏi xem phụ huynh có trang riêng không, có phải cài ứng dụng không, và thông báo tới bằng kênh nào. Kênh nào phụ huynh không mở thì coi như không có.
4. Khi tôi mở cơ sở thứ hai, cái gì thay đổi?
Nhiều phần mềm chạy tốt với một cơ sở, nhưng sang hai cơ sở thì rối. Hỏi: nhân viên cơ sở này có thấy dữ liệu cơ sở kia không? Tôi có một màn hình tổng cho cả hai không? Giá có tăng theo số giáo viên không?
Giá tính theo đầu giáo viên nghe hợp lý cho tới khi bạn thuê thêm một giáo viên bán thời gian và hóa đơn phần mềm tăng theo.
5. Chi phí thật trong một năm là bao nhiêu?
Giá niêm yết hiếm khi là tất cả. Hỏi về phí cài đặt, phí chuyển dữ liệu, phí tin nhắn, phí mỗi lần gửi email, và điều gì xảy ra khi số học viên vượt hạn mức của gói. Cộng tất cả cho mười hai tháng rồi mới so.
Cách so thực tế hơn là quy ra chi phí cho mỗi học viên mỗi tháng, để thấy phần mềm chiếm bao nhiêu phần trăm học phí.
6. Tôi thử được trước khi quyết không - với dữ liệu giống thật?
Khi người bán tự trình bày demo, bạn chỉ thấy những gì họ muốn cho bạn thấy. Hãy xin một bản dùng thử bạn tự bấm được, và thử đúng ba việc bạn làm nhiều nhất trong tuần: xếp lịch một lớp, ghi một khoản thu, gửi một thông báo cho phụ huynh.
Nếu ba việc đó mất nhiều bước hơn cách bạn đang làm, thì dù nhiều tính năng tới đâu, phần mềm cũng sẽ bị bỏ xó.
Một lời khuyên thật
Nếu trung tâm của bạn chỉ có một người quản lý, một cơ sở, và bảng tính đang chạy ổn, bạn có thể chưa cần phần mềm. Lúc thật sự cần là khi có người thứ hai, thứ ba cùng phải sửa một file, chứ không phải khi số học viên chạm tới một con số nào đó.
Nếu muốn xem một phần mềm trả lời sáu câu trên thế nào, bạn có thể xem thử giao diện với dữ liệu mẫu, hoặc xem bảng giá đã quy đổi sang tiền đồng.